Startpagina

Inhoudsopgave

Artikelen

Astronomen onderscheiden  vier fundamentele klassen van sterren: de Gewone Sterren, de Witte Dwergen, de Pulsars  en de Zwarte Gaten. De Witte Dwergen vormen wellicht 15% van alle sterren in de Melkweg en verschillen in zoverre van de Gewone Sterren, dat hun energiebron geheel uitgeput is en de kernreacties alleen nog in de buitenste lagen van de ster plaatsvinden. Zij bevatten een grote hoeveelheid ontaarde massa, waar de electronen los van vaste atoomkernen door het inwendige van de ster heen en weer bewegen. Doordat zij zich onder hoge druk in een klein volume bevinden, ontstaat er een bepaalde energieverdeling van de elctronen waardoor de materie ontaard wordt genoemd. De gemiddelde dichtheid van een Witte Dwerg is ongeveer 1 miljoen x groter dan de dichtheid van de Zon, terwijl zij ongeveer 100 x kleiner in afmeting zijn; ongeveer in de orde van de grootte van de planeten. Honderd kubieke centimeters van de materie van een Witte Dwerg weegt ongeveer 6 tonºº.   

Waarom deze verhandeling die ik grotendeels heb overgeschreven uit Sterrenkunde in kleur van Peter Lancaster Brown en die ogenschijnlijk niets te maken heeft met de genealogie Van Maanen? In dat zelfde boekje is bijgaande tekening opgenomen, waarop Witte Dwergen worden vergeleken met de Aarde en Neptunes. De kleinste van de twee afgebeelde dwergen heet Van Maanen 2 en noch in de tekst noch in de index wordt verder iets over Van Maanen 2  vermeld. 

In de bibliotheek  hier in Gouda heb ik wat meer boekwerken op sterrenkundig gebied ter hand genomen en uiteindelijk vond ik in de Atlas of the Universe door Patrick Moore op blz 227 het volgende:

‘One object in Pisces which is worth finding, though requiring at least a 25-centimetre (10 inch) telescope, is the white dwarf Wolf 28, better known as Van Maanen’s Star; it was discovered in 1917 by the Dutch astronomer Adriaan van Maanen. Its position is R.A. 00h 46m.5, dec.+05 degrees 09 minutes , about two degrees south of  Piscium. Its visual magnitude is 12.4, and it is one of the dimnest stars known, with a luminosity only about 1/6000 of that of the Sun. The diameter is about the same as that of the Earth, but in mass it is equal to the Sun, so that the density must be about a million times that of water; if you could go there and stand on the surface, you would find that your weight has been increased by about 10 million times. The proper motion amounts to nearly 3 seconds of arc per year, and  the distance is less than 14 light-years, so that this is one of the nearest known of all white dwarfs’.

Op bijgaand gedeelte van een sterrenkaartje heb ik door middel van een rode stip aangegeven, waar naar mijn idee en met mijn beperkte kennis van de sterrenkunde de ster van Van Maanen is te vinden.

Met één vraag blijf ik zitten:
In het eerste plaatje staat ‘Van Maanen 2’, is er ook een ‘Van Maanen 1’?

12-1-2005